اختیار معامله قراردادی دوطرفه بین خریدار و فروشنده است که براساس آن خریدار قرارداد حق (نه الزام و تعهد) دارد که مقدار معینی از دارایی مندرج در قرارداد را با قیمت معین و در زمانی مشخص بخرد یا بفروشد. بنابراین براساس این قرارداد، دو طرف توافق میکنند که در آینده معاملهای انجام دهند. در این معامله خریدار اختیار معامله، در ازای پرداخت مبلغ معینی، حق خرید یا فروش دارایی مندرج در قرارداد را در زمانی مشخصی با قیمتی که هنگام بستن قرارداد تعیین شده است، به دست میآورد. از طرف دیگر، فروشندة قرارداد اختیار معامله، در مقابل اعطای این حق به خریدار با دریافت مبلغ معینی هنگام عقد قرارداد، براساس مفاد قرارداد، آمادة ایفای تعهد خرید یا فروش دارایی مذکور است. قراردادهای اختیار معامله این امکان را برای سرمایهگذاران فراهم میکنند تا با پرداخت درصدی از قیمت سهم، جریان معامله خود را تثبیت کرده و در زمان باقیمانده تا سررسید، تصمیم مناسب را اتخاذ کنند.
چنانکه از تعریف قرارداد اختیار معامله پیداست، دارنده قرارداد (خریدار) در اعمال حق خود مختار است و به عبارت دیگر هیچ تعهد و الزامی ندارد و در صورت صرفنظر وی از اجرای قرارداد، مبلغی را که در ازای این حق، پرداخته است از دست میدهد. از طرف دیگر فروشنده در صورت خواست خریدار، مجبور به اجرای قرارداد است. قراردادهای اختیار معامله به دو دسته طبقهبندی میشوند:
الف – قرارداد اختیار خرید
دارندة این نوع اختیار معامله، حق دارد که مقدار معینی از دارایی مندرج در قرارداد را با قیمت مشخصی – به قیمت توافقی– در دورة زمانی معینی بخرد.
ب – قرارداد اختیار فروش
این قرارداد به دارنده حق میدهد که مقدار معینی از دارایی مندرج در قرارداد را با قیمت توافقی در دورة زمانی مشخصی بفروشد.
درحالیکه خریدار قرارداد اختیار خرید، به امید افزایش قیمت آن را میخرد، خریدار قرارداد اختیار فروش پیشبینی میکند که قیمت در آینده کاهش خواهد یافت.
داشتن استراتژی معاملاتی در اختیار معامله میتواند به مدیریت ریسک در اختیار معامله کمک کند. چه قیمتها افزایش یابند و چه کاهش، با تحلیل و پیشبینی صحیح میتوان در این بازار کسب درآمد کرد. در واقع برخلاف معاملات سهام که تنها از افزایش قیمت آن میتوان سود کسب کرد، در اختیار معامله اگر پیشبینی کاهش قیمت یک دارایی را در آینده دارید، میتوانید با فروش اختیار خرید و یا خرید اختیار فروش، از سود آن بهرهمند شوید. همچنین در بازارهای صعودی میتوانید توسط موقعیتهای خرید اختیار خرید و یا فروش اختیار فروش به سود برسید.
